İllərdir restoran sferasında özlərin subut edən Türk mətbəxi ilə yanaşı avropa mətbəxinin ləziz təamlarını müştərilərə təqdim edən inkişaf etmiş restoranlara Azərbaycanda rast gəldiyinizdə mütləq TÜrk əsili müdiryyətlə qrşılaşacaqsınız. Bu gün söhbətin açmaq istədiyimiz restoranlardan bir olan “İstanbul Meyhanə” məhs istirahət üçün gediləsi yer olsada iqtisadi baxımdan bir çox müştərilərin bu məkana getməsinin qarşısın alır. Beləki restoran həm təamlarının qiymət fərqinin digər restoranlardan çox olması bəklədə onun keyfiyətindən təmizliyindən xəbər verir. Lakin qiymətin baha olub olmaması ilə deyil standartlardan kənara çıxaraq Türkiyədə olan restoranların haqsız qazanc əldə etdiyi sistemidə Azərbaycana məhs onlar gətirdi. Odur ki, bu restoranlarda haqsız qazanc dedikdə içkilərin üzərinə əlavə edilən yüksək faizdə məbləğ və bu azmış kimi əlavə olaraqda 10 faizdən artıq serviz haqqı tələb etmələri. Bu gün hər bir restoranda bu sistem tətbiq edilir. Amma 10% deyil. Azərbaycanda restoran sferasında Serviz haqqı dedikdə yalnız ağla gələn ilk xidmət edən ofiçiantın gəliri nəzərdə tutulur ki buda tamamilə yanlış anlaşılmadır. Çünki, restoran sahibi çekdı yazılan mıbləğdən heç zaman ofiçantlara pay ayırmır. Standard maaş və “çayavoy” razılaşması ilə işçilər işə götürülür. Əldə etdiyimiz məlumata grə bu restoran işlədilən işçilərdə muzdlu olaraq çalışdırılır. Yəni quldarlıq sistemində olduğu kimi. Heç bir əmək müqaviləsi olmadan çalışdırılan işçilırin heç bir sığortasıda edilməyir. Azərbaycan vətəndaşlarınınhər birin Dövlət olaraq tibbi sığortası ödənilir. Lakin işləyən şəxslərin məvacibindən həmin şirkət tırəfindən ödənilməli olduğu halda restoran sahibləri işçilərini əmək müqaviləsin heç bir sığortasız işlətməkdədir. Tək “İstanbul Meyhanə”də deyil bir çox yerlərdə lap dəqiqin desək böyük əksəriyyət insan əməyinin istismarı ilə məşğul olmaqdadır.

“İstanbul Meyhanə”də 10 % serviz bəzən isə bu 15% qədər qaldırılması istehlakçının hüquqların kobud şəkildə pozulması demək deyilmi? Xarici vətəndaşlar tərəfindən idarə edilən və Respublika qanunlarına tabesizlik göstərərək dövlət içində yeni qayda və qanunlar çərçivəsində çalışmasıda vergi əməkdaşları tərəfindən hansısa yollarla himayə edilməsi anlayışın verir. Lakin hər bir yerli və xarici vətəndaşlarda bilməlidir ki, Azərbaycan Respublikası günü gündən qüdrətlənməsində onun vicdanlı vergi ödəyicilərinin olmasıdan qaynaqlanır. Əksər dövlətlər biznes inkişaf lahiyələri çərçivəsində iqtisadiyata qoyulan sərmayələr hesabına çiçəklənir. Lakin Azərbaycanda Demokratik qanunlarla idarə edilənölkələr sırasındadır. Bu sıranın sərmayəçilər və ya yerli iş adamları tərəfindən zərər görməsi bir millət olaraq tarix olmağımız deməkdir. Bu günvətəndaşa yemədiyi içmədiyi bir şeyin vəsaiti tələb edilirsə. Dövlət həmin işadamını diqqətinə götürməli və ondan hesab almalıdır. Elkiper sistemi ilə satış edən restoran vergi kasasından deyil elkiper vasitəsi ilə çek təqdim edir. Ozaman sual olunur cənab vergi rəhbəri bu restoranın dövriyəsin niyə hansı səbəbdən araşdırılmır.

Media qurumu olaraq Vergilər departamentindən xahiş edirik ki, “İstanbul Meyhanə”nin fəaliyyəti araşdırılsın və susl edilsin Servis haqı topanan vəsait hesabatda nə kimi göstərilirş. Və müştəri bunu ödəməkdə məcburdur?