Bakı şəhəri Xəzər rayonu, Albalılıq yaşayış massivində yerləşən 322 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbində qanunsuz pul yığılması, işə qəbul zamanı pul tələb edilməsi və məsələni ictimailəşdirən vətəndaşa təzyiq göstərilməsi ilə bağlı ciddi iddialar səsləndirilir.

Redaksiyaya müraciət edən Nicat Fərzəliyev bildirir ki, məktəbdə müxtəlif bayramlar ərəfəsində valideynlərdən mütəmadi şəkildə pul yığılır. Onun təqdim etdiyi yazışmalarda ayrı-ayrı şagirdlərin adlarının qarşısında 10 manat məbləğinin qeyd edildiyi görünür.

Nicat Fərzəliyevin iddiasına görə, 8 Mart ərəfəsində şagirdlərdən 10 manatlıq yığım həyata keçirilib. 5 oktyabr - Müəllimlər Günü ərəfəsində isə hər şagird üçün artıq 30 manat tələb olunduğu bildirilir.

Məsələnin miqyasını anlamaq üçün rəqəmləri hesablamaq kifayətdir.

Məktəblə bağlı təqdim edilən məlumatda şagird sayı 3221 nəfər göstərilir. Əgər Nicat Fərzəliyevin iddia etdiyi 10 manatlıq yığım bütün 3221 şagirdə şamil olunubsa:

3221 × 10 manat = 32 210 manat.

Müəllimlər Günü ilə bağlı iddia olunan 30 manatlıq yığım da bütün şagirdlər üzrə həyata keçirilibsə:

3221 × 30 manat = 96 630 manat.

Beləliklə, yalnız iki bayram — 8 Mart və Müəllimlər Günü üzrə iddia edilən ümumi məbləğ:

32 210 + 96 630 = 128 840 manat edir.

128 min 840 manat heç bir halda kiçik məbləğ hesab edilə bilməz.

Üstəlik, Nicat Fərzəliyev məktəbdə hazırda faktiki olaraq 4 mindən artıq şagirdin təhsil aldığını iddia edir. Əgər bu göstərici təsdiqlənərsə, 4 min şagird üzrə 10 manatlıq yığım 40 min manat, 30 manatlıq yığım isə 120 min manat edir. Bu halda yalnız iki bayram üzrə söhbət minimum 160 min manatlıq ehtimal olunan vəsaitdən gedir.

Burada xüsusi qeyd olunmalıdır ki, təqdim edilən yazışmalar bütün 3221 və ya 4 mindən artıq şagirdin hər birindən pulun faktiki alınmasını özlüyündə sübut etmir. 128 840 və 160 min manat rəqəmləri şikayətçinin “yığım bütün məktəb üzrə aparılıb” iddiası doğru olduğu halda ortaya çıxan riyazi hesablamadır. Məhz buna görə məsələ hərtərəfli və sənədlərlə araşdırılmalıdır.

Nicat Fərzəliyev pul yığımında iştirak etdiyini iddia etdiyi şəxslərin adlarını da açıq şəkildə çəkir. Onun sözlərinə görə, vəsaitlərin toplanmasında Nuranə Abbasovanın vasitəçi olduğu, müəyyən pulların isə məktəbdə qapıçı işlədiyi bildirilən Mehriban xanımın əli ilə yığıldığı iddia edilir.

Şikayətçi məktəbin direktoru Taleh Şahbaxovun rəhbərliyi dövründə baş verdiyini bildirdiyi bu halların təsadüfi olmadığını, müxtəlif vaxtlarda təkrarlandığını iddia edir.

İddiaların daha ağır hissəsi işə qəbul məsələsi ilə bağlıdır.

Nicat Fərzəliyev bildirir ki, həyat yoldaşının 322 nömrəli məktəbdə işə qəbul edilməsi zamanı əvvəlcə 200 manat, daha sonra isə direktor üçün 500 manat verilməsinin vacib olduğu onlara bildirilib. O, ümumilikdə 700 manat verdiyini iddia edir.

Bu, təsdiqlənəcəyi halda, artıq sadəcə valideynlərdən pul yığılması məsələsi deyil, işə qəbul prosesində qeyri-qanuni ödəniş tələb edilməsi barədə ciddi ittihamdır.

Nicat Fərzəliyev bütün bu məsələləri açıq şəkildə sosiallaşdırdığını, konkret adlar çəkdiyini, yazışmalar təqdim etdiyini və aidiyyəti dövlət qurumlarına dəfələrlə müraciət etdiyini bildirir.

Onun sözlərinə görə, məsələləri gündəmə gətirdikdən sonra isə təzyiqlərlə üzləşib. Şikayətçi Mehriban xanımın oğulları tərəfindən ona hədə-qorxu gəldiyini və müxtəlif formalarda təzyiq göstərildiyini iddia edir.

Əgər vətəndaş öz adı və soyadı ilə ortaya çıxır, işə qəbul zamanı pul verildiyini bildirir, pul yığımında iştirak etdiyini iddia etdiyi şəxslərin adlarını açıqlayır, yazışmalar təqdim edir və dövlət qurumlarına rəsmi müraciətlər göndərirsə, aidiyyəti qurumların məsələyə münasibəti daha ciddi olmalıdır.

Nicat Fərzəliyev bildirir ki, Elm və Təhsil Nazirliyinə məsələ ilə bağlı rəsmi müraciət edib.

Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin direktoru Eşqi Bağırovun rəhbərlik etdiyi qurum ümumi təhsil müəssisələrində proseslərə nəzarət edən dövlət strukturlarından biridir. Belə olan halda haqlı sual yaranır:

- Vətəndaşın dəfələrlə etdiyi müraciət niyə nəticəli və şəffaf araşdırma ilə yekunlaşmayıb?

- Əgər Elm və Təhsil Nazirliyinə daxil olan müraciət aidiyyəti üzrə MÜTDA-ya və ya Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinə göndərilibsə, araşdırmanın nəticəsi haradadır?

- İddialarda adı çəkilən şəxslərdən izahat alınıbmı?

- Valideyn qruplarındakı yazışmalar araşdırılıbmı?

- Pul yığılması ilə bağlı valideynlərdən açıqlama alınıbmı?

- Vəsaitlərin kim tərəfindən toplandığı və kimə təqdim edildiyi müəyyənləşdirilibmi?

- İşə qəbul zamanı 700 manat verilməsi barədə iddia yoxlanılıbmı?

- Şikayətçiyə qarşı hədə-qorxu iddiası aidiyyəti hüquq-mühafizə orqanlarına təqdim edilibmi?

Məsələdə daha bir ciddi ziddiyyət də mövcuddur.

Nicat Fərzəliyevin sözlərinə görə, ona verilən rəsmi cavabların birində yığılan pulların geri qaytarıldığı bildirilib. Şikayətçi isə bu məlumatı qəti şəkildə təkzib edir və pulların geri qaytarılmadığını deyir.

- Əgər qurum vətəndaşa “pul qaytarılıb” cavabı veribsə, bu məlumat hansı sənədə əsaslanır?

- Pulları geri alan valideynlərin siyahısı varmı?

- Hansı tarixdə, hansı məbləğlər, kim tərəfindən və kimlərə qaytarılıb?

- Təhvil-təslim aktı, qəbz, imza və ya başqa təsdiqedici sənəd mövcuddurmu?

- Əgər belə sənədlər yoxdursa, vətəndaşa “vəsait geri qaytarılıb” məzmunlu cavab hansı araşdırmanın nəticəsində təqdim olunub?

Ortada artıq yalnız 10 və ya 30 manatlıq “sinif yığımı” söhbəti yoxdur.

Söhbət cəmi iki bayram üzrə 128 840 manatlıq ehtimal olunan yığımdan, şikayətçinin iddiasına əsasən faktiki şagird sayı götürüldükdə isə 160 min manatı keçə biləcək məbləğdən, işə qəbul zamanı 700 manat verilməsi iddiasından, konkret şəxslərin adlarının çəkilməsindən, hədə-qorxu iddialarından və bütün bunlarla bağlı dövlət qurumlarına edilmiş rəsmi müraciətlərdən gedir.

İddiaların doğru olub-olmamasına hüquqi qiyməti jurnalist deyil, səlahiyyətli dövlət qurumları verməlidir. Lakin məsələ bu qədər açıq şəkildə ictimailəşdirilir, şəxslərin adları çəkilir və vətəndaş rəsmi müraciət etdiyini bildirirsə, qurumların susması və ya formal cavabla kifayətlənməsi yeni suallar yaradır.

Vətəndaş daha nə etməlidir ki, onun müraciəti tam, şəffaf və nəticəli şəkildə araşdırılsın?

322 nömrəli məktəbin direktoru Taleh Şahbaxovun, Nuranə Abbasovanın, Mehriban xanımın, Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin, Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin və digər adı çəkilən şəxslərin mövqeyini dərc etməyə hazırıq.

Səsləndirilən iddiaların hər biri araşdırılmalı, nəticə isə ümumi ifadələrlə deyil, konkret faktlar və sənədlərlə ictimaiyyətə açıqlanmalıdır.