• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Araşdırma
  • Hadisə
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Digər
    • Ölkə
    • Təhsil
    • Səhiyyə
    • Şou-biznes
    • Olay
    • Kriminal
    • Hərbi
    • Maraqlı
    • Video

Ən çox sözə sahib olan dillər - Türkcə 20-ci yerdədir...

Gündəm / Cəmiyyət

28-02-2024, 17:38

Ən çox sözə sahib olan dillər - Türkcə 20-ci yerdədir...

Dünya əhalisi müxtəlif dillərdə danışaraq bir-biri ilə ünsiyyət qurur. Hansı dilin daha zəngin, daha güclü dil olması hər zaman müzakirə mövzusu olub. Burada müxtəlif kriteriyalar nəzərdən keçirilə bilər. Məsələn, dilin əhatə etdiyi coğrafiyanın genişliyi, bu dildə danışan insanların sayı, dilin neçə ölkədə rəsmi statusa malik olması və s. Başqa kriteriya isə dilin söz dağarcığı - lüğət tərkibidir.

Yəni hansı dildə söz ehtiyatı - kəlmələrin sayı daha çoxdursa, bu dil zəngin dil hesab olunur. Əslində hansı dildə daha çox söz olduğunu bilmək çətin məsələdir. Çünki tarixən bir-biri ilə qaynayıb-qarışan xalqların dilləri də bir-birindən təsirlənib. Müasir dünya dillərinin hamısında çoxlu alınma sözlər var. Belə olan halda dillərin zənginliyini müəyyən edərkən bir neçə dildə istifadə olunan hansısa sözün konkret bir mənşə dilinə, yaxud istifadə olunduğu bütün dillərə aid edilməsi ilə bağlı texniki məsələlər ortalığa çıxır.

Canlı orqanizm kimi qəbul olunan dildə bu cür proseslərin getməsi olduqca təbiidir. Unutmaq olmaz ki, yeni sözlərin yaranması praktik ehtiyaclardan doğur və yalnız bu halda işləklik qazana bilir. Sırf yeni söz yaradıb dili "zənginləşdirmək" naminə söz və şəkilçilərdən istifadə edərək hansısa süni kəlmələr uydurmaqla dilin lüğət tərkibini artırmaq mümkün deyil. Tarixdəki bir neçə məşhur təcrübə də bu yolun qeyri-effektiv olduğunu sübuta yetirib.

Dilin zənginləşməsi, söz yaradıcılığı bu dildə hansısa elmi inkişaf hesabına baş verə bilər. Məsələn, bu dilin daşıyıcısı olan, bu dildə düşünən hansısa alim öz tədqiqatı ilə bağlı hansısa yeni anlayışın adlandırılması üçün təbii olaraq öz dilindən istifadə edəcək, sözügedən anlayış hansısa formada adlandırılacaq. Bu ad yeni söz kimi dilə qazandırılacaq.

Bundan başqa, ədəbiyyatın da dildə söz tərkibinin artırılmasında rolu ola bilər. Bir çox hallarda şair və yazıçılar arxaik sözləri, yaxud dialekt ifadələri öz əsərlərində istifadə edərək ümumişlək kəlmələrə çevirirlər. Lakin yuxarıda qeyd olunduğu kimi, bütün bunlar yalnız təbii halda baş verdikdə, praktik ehtiyacdan irəli gəldikdə mümkün olur. Süni şəkildə hansısa sözlər ümumi istifadəyə "itələnə" bilməz.

Dilin zənginləşməsi üçün digər bir amil isə bu dildə danışan adamların sayının çox olması, dolayı olaraq bu dildə düşünən, yazıb-yaradanların da payının çox olması ilə yeni anlayışların yaranması ehtimalının yüksəkliyidir. Burada siyasi amillər ortaya çıxır.

Hansı dil böyük imperiyalar tərəfindən istifadə olunubsa, həmin imperiya geniş əraziyə yayılıbsa, bu dildə yeniliklərin yaranması və yeni sözlərin ortaya çıxması daha labüddür. Yerli dillər isə bu cür dillərdən daha çox alınma söz alaraq tədricən kiçilir və ölü dilə çevrilməyə üz tutur.

Bu baxımdan hər nə qədər çətin olsa da, dillərin söz sayına görə təsnifatını aparmaq olar. Dildəki sözlərin sayını tapmağın ən düzgün yolu həmin dilin etibarlı sayılan lüğətinə baxmaqdır. Ehtimal olunur ki, ən çox aktiv danışılan sözlərin olduğu dil ingilis dilidir. Oksford ingilis dili lüğətində 615 100 söz var. Lüğət təxminən 5400 yeni ingilis sözü ilə daim artır.

İngilis sözlərinin bolluğunun səbəbi onların bütün dünyada və bütün mümkün fəaliyyət sahələrində yayılmasıdır. Həmçinin, fransız dilindən fərqli olaraq, ingilis dili başqa dillərdən söz almağı xoşlayır, buna görə də eyni qavram üçün bir neçə ifadə var. Çin dili kimi əlifbadan kənar dillərdə sözlərin sayını müəyyən etmək daha çətindir. Ərəb dili 12 milyon sözdən ibarət çox böyük lüğətə malik bir dil olsa da, onların yalnız 10 faizi aktiv şəkildə istifadə olunur. 17,4 milyon sözdən ibarət olan alman dili isə xüsusilə ingilis dilindən götürülmüş terminlər və ya yeni söz birləşmələri sayəsində daim böyüyür.(Modern)

Şikayət və təkliflər üçün qaynar xətt:
Əlaqə whatsapp:+994 70 402 02 85
BakuNews.az
Paylaş:
Digər xəbərlər

Şou-biznes

8-08-2022, 13:44

Məşhur müğənni yeddi dildə mahnı oxudu

Ölkə

28-09-2023, 04:13

Beynəlxalq Oğuz Türkcəsi konfransı öz işini bölmə iclası ilə davam etdirib FOTO

Gündəm / Olay

2-08-2023, 16:03

"Ana dilimizin saflığını qorumaq hər bir Azərbaycan vətəndaşının borcudur"

Gündəm

26-10-2023, 19:19

"TİKTOK"da növbəti rüsvayçılıq: Azərbaycan Xalqı belə təhqir olunur

Dünya

4-03-2023, 00:22

ABŞ-ın Stenford Universitetində ana dili ilə bağlı seminar təşkil edilib - FOTO

Şou-biznes

7-09-2023, 20:08

"17 il təhsil alıb, sonra da 1000 manat maaşa işləmək məntiqsizdir" - Nura Suri

Təhsil

31-07-2022, 17:42

Jurnalistikaya qəbul olmaq istəyənlər qabiliyyət imtahanı verəcək

Cəmiyyət

27-04-2023, 19:28

Azərbaycan dilinin inkişaf etdirilməsində müstəsna xidmətləri olan - Ümummilli Lider

Sosial / Olay

6-11-2023, 12:48

"Təsisçilərinin və rəhbərlərinin Azərbaycan xalqına və dövlətinə heç bir aidiyyatı olmayan “Azersun Holding”.." - ETİRAZ

Gündəm / Cəmiyyət

23-02-2024, 18:40

Bələdiyyələrin sayı niyə azaldırılır - Referendum gözləntisi...

Təhsil

9-06-2023, 02:49

Birinci sinfə şagirdlərin qəbulu müsahibə ilə olacaq? AÇIQLAMA

Siyasət

9-08-2022, 19:50

Zəngəzura qayıda biləcəyikmi? – Azərbaycan üçün TARİXİ İMKAN

Araşdırma
Prezidentin ailəsini şantaj edən şəxs barədə yeni detallar məlum oldu - VİDEO
Xaçmazda vakansiya niyə gizlədildi? – 9 nömrəli məktəbdə biologiya dərsi kimə və necə verildi?
Zərgərlik mağazalarından oğurluq edən qadın saxlanıldı - VİDEO
İKZF Xəlil Göyüşovdan 152 milyon manatlıq yaşayış sahəsi alır
“Vüsal 300“ yenə köhnə ampulasında – Yüksək faiz, qanunsuz lizinq
Fuad Qəhrəmanlı axtarışa verildi
Hadisə
Dünən, 18:00
Lənkəranda avtomobil aşıb, ər-arvad xəsarət alıb
Dünən, 14:00
İki dost arasında dava birinin ölümü ilə bitdi
Dünən, 09:46
Zaqatalada yol qəzası olub, xəsarət alan var
23-03-2026, 09:30
Naxçıvanda evdən ər və arvadın meyiti tapıldı
22-03-2026, 12:30
Sudanda xəstəxanaya PUA hücumu - 64 ölü, 89 yaralı
22-03-2026, 12:00
Ağsuda iki evdə yanğın oldu
Xəbər lenti
  • Dünən, 18:00
    Lənkəranda avtomobil aşıb, ər-arvad xəsarət alıb
  • Dünən, 17:30
    Mərkəz: İranın təxminən 1 000 ballistik raketi qalıb
  • Dünən, 17:00
    "Qarabağ" daha bir qapıçı transfer edir
  • Dünən, 16:30
    Daha bir kənd ələ keçirildi
  • Dünən, 16:00
    Hörmüz boğazı açıldı - İran gəmilərə "tas" qoyub
  • Dünən, 15:00
    Azərbaycanlılar qonşu ölkədən deportasiya olundu
  • Dünən, 14:30
    İran müharibənin bitməsi üçün şərtlərini açıqladı
  • Dünən, 14:00
    İki dost arasında dava birinin ölümü ilə bitdi
  • Dünən, 13:03
    AZAL-da 300 sərnişinin baqajı yoxa çıxdı- Video
  • Dünən, 12:56
    Sabah yağış yağacaq, bəzi yerlərdə intensivləşəcək
  • Dünən, 12:50
    "Euronews" Qlobal Bakı Forumu barədə: Bu, ciddi qlobal problemlərin həlli üçün platformadır
  • Dünən, 12:00
    Əliabadi: İran elektrik stansiyaları vurulacağı təqdirdə onların sürətli bərpasına dair plana malikdir
  • Dünən, 11:54
    ‘Möcüzə’ Market niyə toxunulmazdır? - NARAZILIQ VAR...
  • Dünən, 11:38
    FHN bayram günlərində avtomobillərin nizamsız parklanması ilə bağlı əhaliyə müraciət edib
  • Dünən, 11:29
    Şəkinin 22 kəndi hələ də qazsızdır - 21-ci əsrdə...
  • Dünən, 11:10
    Gürcüstan Prezidenti və Baş naziri müsəlman icmasını təbrik edib
  • Dünən, 10:43
    Sabunçuda qalmaqallı tikinti – qaydalar kobud pozulur, məsul qurumlar hara baxır?
  • Dünən, 10:02
    “Kor olduq tüstüsünə…“ -“Afrodita”nın fəaliyyəti sakinləri qəzəbləndirib/ VİDEO
  • Dünən, 09:46
    Zaqatalada yol qəzası olub, xəsarət alan var
  • Dünən, 09:41
    Nərimanovda tikinti təhlükəsi - “Alians Development”in qazıntı işləri ətrafda çatlar yaratdı - VİDEO
  • Dünən, 09:12
    Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
  • 23-03-2026, 19:47
    Prezident ailəsini şantaj edən Fərid bu məşhurun nəvəsi imiş
  • 23-03-2026, 17:00
    Ukraynanın Buça şəhərində iki partlayış olub, polis hadisəni terror aktı kimi qiymətləndirib
  • 23-03-2026, 16:30
    Azərbaycan XİN Pakistanı milli bayram münasibətilə təbrik edib
  • 23-03-2026, 16:00
    Si Cinpin Novruz bayramı münasibətilə İlham Əliyevi təbrik edib
  • 23-03-2026, 15:00
    Ermənistan Aİ-dən üçüncü yardım paketi istəyib
  • 23-03-2026, 14:30
    Sabah 23 dərəcə isti olacaq
  • 23-03-2026, 14:00
    “Elə etməliyik ki, insanlarımız daha yaxşı yaşasın, dolanışıq yaxşı olsun”
  • 23-03-2026, 12:48
    Prezident İlham Əliyev Şamaxı Avropa liseyinin yeni binasının açılışında iştirak edib
  • 23-03-2026, 12:42
    Binəqədidə zirzəmi obyektə çevrildi – icazəsiz tikintinin arxasında kim dayanır? VİDEO
  • 23-03-2026, 12:00
    Putin Çinə gedir
  • 23-03-2026, 11:46
    NDU-nun 6 milyonluq satınalma dosyesi: Elbrus İsayevin rektorluğu dövründə xərclənən vəsaitlər haraya gedib? – ARAŞDIRMA
  • 23-03-2026, 11:26
    İlham Əliyev Şahbaz Şərifə məktub yazdı
  • 23-03-2026, 11:16
    Prezident Şamaxıya gedib - FOTOLAR
  • 23-03-2026, 11:12
    Prezident Şamaxıya gedib - FOTOLAR
Daha çox
  • Təsisçi: M Seyidov
  • Tel: (+99455) 402 02 85
  • Baş redaktor: Elnurə Tağıyeva
  • Tel: (+99455) 710-10-61
  • E-mail: Baku.news@mail.ru
Sosial şəbəkələrimiz:
Müəllif hüquqları qorunur. Bakunews.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə