QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyi dövləti aldadır, yoxsa burada başqa maraqlar var?

Yenixeberorg.com: Bu suala cavab tapmaq üçün bir müddətdir araşdırdığımız məsələlərdən birini diqqətinizə təqdim edirik.

QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyi və BP şirkətinin birgə elan etdiyi qrant müsabiqəsinin qaliblərindən biri “Bir Könüllü” Tələbələrin Əməkdaşlığı İctimai Birliyi olub. Təşkilatın “WUF13 Tələbə Forumu” adlı layihəsinə 26 500 manat vəsait ayrılıb.

İlk baxışdan layihənin adı kifayət qədər iddialı görünür. Belə təsəvvür yaranır ki, Bakıda keçirilən 13-cü Ümumdünya Şəhərsalma Forumu çərçivəsində müxtəlif ölkələrdən tələbələrin iştirakı ilə geniş beynəlxalq platforma formalaşdırılacaq, şəhərsalma, urbanizasiya, inklüzivlik və dayanıqlı inkişaf məsələləri ətrafında müzakirələr aparılacaq, nəticə etibarilə müəyyən tövsiyələr və ya qərarlar ortaya çıxacaq.

Lakin layihənin icrası ilə bağlı "Yenixeberorg"a ötürülmüş məlumatlar və yayımlanmış materiallar göstərir ki, layihənin adı ilə reallıq arasında kifayət qədər ciddi ziddiyyətlər mövcuddur.

Məlum olduğu kimi, WUF – Ümumdünya Şəhərsalma Forumu BMT-nin ən nüfuzlu beynəlxalq platformalarından biridir. Belə bir tədbirin adından istifadə edərək həyata keçirilən layihədən də yüksək səviyyəli təşkilatçılıq və nəticələr gözlənilir. Ancaq ortada olan faktlar daha çox görüntü yaratmağa hesablanmış fəaliyyət təəssüratı yaradır.

Araşdırmamız zamanı məlum oldu ki, layihənin beynəlxalq xarakter daşıdığı təqdim edilsə də, ən azı üç xarici ölkədən tələbələrin iştirakı təmin edilməyib. Halbuki layihənin adı və təqdimatı daha geniş coğrafiyanı əhatə edən tələbə platformasının yaradıldığı təsəvvürünü formalaşdırır.

Bundan başqa, maraqlı məqamlardan biri də odur ki, təşkilat layihəni icra etdiyi dövrdə mediaya müxtəlif adlarla təqdim edib. Bu isə istər-istəməz suallar doğurur. Layihənin adı niyə dəyişdirilir? Layihənin real məzmunu ilə qrant müsabiqəsinə təqdim edilmiş məzmun arasında fərqlər varmı? Əgər yoxdursa, niyə ictimaiyyətə vahid konsepsiya təqdim olunmur?

Layihənin maliyyə tərəfi, xərclər isə ayrıca araşdırma mövzusudur.

Əldə etdiyimiz məlumatlara görə, təşkilat əsasən Gənclər və İdman Nazirliyinin balansında olan Bakı Gənclər Mərkəzində kiçik qruplar formatında altı görüş keçirib. Tədbirlərdən yayılan fotolara baxdıqda görünür ki, bu görüşlərin təşkili üçün ciddi maliyyə resurslarından istifadə edildiyini söyləmək çətindir.

Son görüş isə Ümumdünya Şəhərsalma Forumu çərçivəsində QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin pavilyonunda baş tutub. Burada da haqlı sual yaranır: əgər tədbirlər dövlətə məxsus məkanlarda və Agentliyin öz pavilyonunda keçirilibsə, ayrılmış 26500 manat vəsait konkret olaraq hansı istiqamətlər üzrə xərclənib?

Bu sualın cavabı xüsusilə vacibdir. Çünki söhbət hər hansı şəxsi vəsaitdən deyil, dövlət vəsaitindən və ictimai maraqlardan gedir.

QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin əsas missiyalarından biri məhz ayrılmış qrantların səmərəli istifadəsinə nəzarət etməkdir. Agentlik layihənin icrası ilə bağlı monitorinq aparıbmı? Aparıbsa, nəticələr nədir? Layihənin məqsədləri ilə əldə olunan nəticələr arasında uyğunluq qiymətləndirilibmi?

Özünü “şəffaflığın” tərəfdarı kimi təqdim edən Agentlik bu layihə üzrə maliyyə və fəaliyyət hesabatını ictimaiyyətə açıqlamağa hazırdırmı?

Araşdırma zamanı diqqətimizi çəkən başqa bir məqam tədbirin açılışı ilə bağlı yayılan rəsmi məlumat oldu. Həmin açıqlamanın bir hissəsini olduğu kimi təqdim edirik:

“Açılış nitqi ilə çıxış edən BMT-nin Məskunlaşma Proqramının Təbliğat və Layihələr üzrə baş məsləhətçisi Məleykə Tağızadə builki forum çərçivəsində müşahidə olunan yüksək iştirak göstəricisinin gənclərin artıq şəhərlərin gələcəyi ilə bağlı məsələlərdə yalnız izləyici deyil, qərarvermə və transformasiya proseslərinin fəal iştirakçısına çevrildiyini göstərdiyini bildirib. O vurğulayıb ki, inklüziv, əlçatan və dayanıqlı şəhərlərin formalaşdırılması gənclərin baxışları və təşəbbüsləri olmadan mümkün deyil. Məleykə Tağızadə iştirakçıları şəhər mühiti ilə bağlı problemlərə tənqidi yanaşmağa, innovativ həllər irəli sürməyə və gələcəyin şəhərlərinin formalaşmasında aktiv rol almağa çağırıb.

Daha sonra çıxış edən Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin təmsilçisi Nilufər Əhmədova forumun məqsədlərini diqqətə çatdırıb, iştirakçılara fəal müzakirə mühiti arzulayıb.

Sonda çıxış edən “Bir Könüllü” Tələbələrin Əməkdaşlığı İctimai Birliyinin sədr müavini və layihə rəhbəri Rufiz Qulizadə forum barədə məlumat verib. O bildirib ki, 3 gün ərzində foruma 1500-dən çox müraciət daxil olub və bu platforma gənclərin şəhərsalma və inklüzivlik mövzularında fikir mübadiləsi aparması üçün mühüm imkan yaradır”.

Bu açıqlama diqqətlə təhlil edildikdə bir sıra maraqlı məqamlar ortaya çıxır.

Məleykə Tağızadə çıxışında gəncləri şəhər mühiti ilə bağlı problemlərə tənqidi yanaşmağa və innovativ həllər irəli sürməyə çağırır. Bu, əslində forumun əsas məqsədi olmalıdır. Lakin tədbirdən sonra yayımlanmış materiallarda hər hansı problemin sistemli şəkildə müzakirə olunduğunu, konkret təkliflərin hazırlandığını və ya nəticə sənədinin ortaya qoyulduğunu görmürük.

Belə çıxır ki, forum daha çox forum görüntüsü yaratmağa xidmət edib, nəinki real intellektual müzakirə platforması formalaşdırmağa.

Digər maraqlı məqam Agentlik nümayəndəsi Nilufər Əhmədovanın forumun məqsədlərini iştirakçılara izah etməsidir. Adətən layihənin məqsəd və vəzifələrini layihəni həyata keçirən təşkilat təqdim edir. Bu halda isə təşkilatın rəhbərliyi deyil, qrant verən qurumun nümayəndəsi məqsədləri açıqlayır.

Bu vəziyyət istər-istəməz sual doğurur: layihənin sahibi kimdir - qrant alan təşkilat, yoxsa qrant verən qurum?

Təşkilatın sədr müavini Rufiz Qulizadə isə üç gün ərzində foruma 1500-dən çox müraciət daxil olduğunu bildirib. Lakin tədbirdən yayımlanmış fotolar bu rəqəmlərin nə dərəcədə reallığı əks etdirdiyi barədə suallar yaradır.

Əgər həqiqətən 1500-dən çox müraciət olubsa, bu maraq tədbirlərin auditoriyasında niyə hiss olunmur? Niyə müzakirələr zamanı iştirakçı sayı məhdud görünür? Niyə bir sıra fotolarda iştirakçıların diqqətinin müzakirələrdən çox mobil telefonlara yönəldiyi müşahidə olunur?

Əlbəttə, bir neçə foto üzərindən yekun nəticə çıxarmaq düzgün olmazdı. Lakin təşkilatın açıqladığı statistika ilə ortaya qoyulan görüntülər arasında ciddi uyğunsuzluq görünürsə, bunun izahı verilməlidir.

Məsələnin ən vacib tərəfi isə dövlət vəsaitlərinin istifadəsi ilə bağlıdır. 26 500 manat məbləğində vəsait kifayət qədər ciddi rəqəmdir. Bu vəsait hesabına beynəlxalq tələbə iştirakının təmin edilməsi, xarici ekspertlərin cəlb olunması, nəticə sənədinin hazırlanması, geniş auditoriyalı forumun təşkili və digər əhəmiyyətli fəaliyyətlərin həyata keçirilməsi mümkün idi.

Dövlət büdcəsinin talan edilməsinə göz yumulması dövlətə ən böyük xəyanətlərdən biridir. Çünki bu vəsaitlər cəmiyyətin vergiləri hesabına formalaşır və onların hər qəpiyinin necə xərcləndiyi ictimai maraq doğurur.

İndi isə söz aidiyyəti qurumlarındır. Onlar araşdırmalıdırlar ki, mühüm beynəlxalq tədbirin adından istifadə edərək ictimaiyyətə və dövlətə fərqli mənzərə təqdim etmək nə deməkdir.

Yenixeberorg.com