Mövzu ilə bağlı vəkil Esmira Rzayeva münasibət bildirib. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 253-cü maddəsində ağacların, kolların və digər yaşıllıqların qanunsuz kəsilməsi (götürülməsi), zədələnməsi və ya məhv edilməsinə görə inzibati cərimə məbləğləri öz əksini tapmışdır.

Qanunsuz ağac kəsmə inzibati məsuliyyətdən başqa cinayət məsuliyyətinə də səbəb ola bilər.

Qanunsuz ağac kəsməyə görə cinayət məsuliyyəti

Belə ki, Cinayət Məcəlləsinin 259.1-ci maddələrinə əsasən qanunsuz ağac kəsmə, kolların və ya digər yaşıllıqların qanunsuz kəsilməsi (götürülməsi) xeyli miqdarda ziyan (5000 manatdan yuxarı, lakin 20000 manatdan çox olmayan məbləğ) vurduqda:

cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 2 misli miqdarında cərimə və ya 2 ilədək müddətə islah işləri və ya 2 ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya 3 ilədək müddətə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə və ya edilməməklə 3 ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılır.

Qanunsuz ağac kəsmə:

1. təkrar törədildikdə;

2. şəxs tərəfindən öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə törədildikdə;

3. külli miqdarda ziyan vurmaqla (20000 manatdan yuxarı, 50000 manatdan çox olmayan məbləğ) törədildikdə –

cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 2 mislindən 3 mislinədək miqdarda cərimə və ya 2 ildən 5 ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya 3 ilədək müddətə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə və ya edilməməklə 2 ildən 5 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

Qanunsuz ağac kəsmə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs və ya mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə:

cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 3 mislindən 4 mislinədək miqdarda cərimə və ya 2 ildən 5 ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya 3 ilədək müddətə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə və ya edilməməklə 3 ildən 6 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə, xüsusilə külli miqdarda ziyan vurmaqla (50000 manatdan yuxarı) törədildikdə:

cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 3 mislindən 4 mislinədək miqdarda cərimə və ya 3 ilədək müddətə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə və ya edilməməklə 4 ildən 7 ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılır.

Qeyd olunan müddəalar kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı üçün istifadə edilən bitkilərdən ibarət yaşıllıqların (əkinlərin), habelə xüsusi mülkiyyətdə olan həyətyanı və bağ sahələrindəki yaşıllıqların kəsilməsi (götürülməsi) hallarına şamil edilmir.

Ağacları, kolları və ya digər yaşıllıqları məhv etmə və ya zədələməyə görə cinayət məsuliyyəti

Cinayət Məcəlləsinin 260-cı maddəsinə əsasən odla və ya digər yüksək təhlükə mənbələri ilə ehtiyatsız davranma üzündən ağacları, kolları və ya digər yaşıllıqları məhv etmə və ya zədələmə xeyli miqdarda (5000 manatdan yuxarı, 20000 manatdan çox olmayan) ziyan vurmaqla törədildikdə:

cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 2 misli miqdarında cərimə və ya 1 ilədək müddətə islah işləri və ya 1 ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya 1 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

Həmin əməllər külli miqdarda (20000 manatdan yuxarı, 50000 manatdan çox olmayan məbləğ) ziyan vurmaqla törədildikdə –

cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 2 mislindən 3 mislinədək miqdarda cərimə və ya 2 ilədək müddətə islah işləri və ya 1 ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya 2 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə,

Həmin əməllər xüsusilə külli miqdarda (50000 manatdan yuxarı) ziyan vurmaqla törədildikdə:

cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 3 misli miqdarında cərimə və ya 2 ildən 4 ilədək azadlığın məhdudlaşdırılması və ya 2 ildən 4 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

Yandırma və ya digər ümumi təhlükəli üsulla və ya zərərli maddələrlə, tullantılarla çirklənməsi nəticəsində, ağacları, kolları və ya digər yaşıllıqları məhv etmə və ya zədələmə:

cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 2 mislindən 3 mislinədək miqdarda cərimə edilməklə və ya edilməməklə 2 ildən 5 ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya 2 ildən 5 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə,

Həmin əməllər külli miqdarda ziyan vurmaqla törədildikdə:

cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 3 misli miqdarında cərimə edilməklə və ya edilməməklə 5 ildən 7 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

Həmin əməllər xüsusilə külli miqdarda ziyan vurmaqla törədildikdə:

cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 3 mislindən 4 mislinədək miqdarda cərimə edilməklə və ya edilməməklə 6 ildən 8 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

Qanunsuz ağac kəsmə və ya onların məhv edilməsinə görə inzibati məsuliyyət necə cəlb olunur?

1)İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 253.1-ci maddəsinə əsasən meşəqırma bileti (orderi) olmadan meşə fondunda köküstə yaş ağacların və kolların qanunsuz kəsilməsinə və ya zədələnməsinə, yaxud meşə əkinlərində, tingliklərində, böyümə və plantasiya sahələrində toxmacarların və tinglərin, yaxud meşənin bərpa edilməsi üçün müəyyən olunmuş sahələrdə təbii əmələ gəlmiş cavan ağacların və cücərtilərin məhv edilməsinə və ya zədələnməsinə görə:

fiziki şəxslər 700 manatdan 1000 manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər 4500 manatdan 5000 manatadək məbləğdə cərimə edilir.

2)İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 253.2-ci maddəsinə əsasən meşə fonduna daxil olmayan ağac və ya kolların qanunsuz kəsilməsinə (götürülməsinə) və ya məhv edilməsinə görə

fiziki şəxslər 2000 manat miqdarında, vəzifəli şəxslər 4000 manat miqdarında, hüquqi şəxslər 25000 manat miqdarında cərimə edilir.

3)Həmin Məcəllənin 253.3-cü maddəsinə əsasən eyni inzibati xəta:

-şəhərlərdə və digər yaşayış məntəqələrində yerləşən yaşıllıq sahələrində tikinti və abadlaşdırma işləri aparılarkən törədildikdə, hər bir ağacın və ya kolların məhv edilməsinə, habelə qanunsuz kəsilməsinə (götürülməsinə) görə:

fiziki şəxslər 2200 manat miqdarında, vəzifəli şəxslər 5000 manat miqdarında, hüquqi şəxslər 35000 manat miqdarında cərimə edilir.

-magistral avtomobil yollarının və dəmir yolunun mühafizə zolaqlarında yerləşən yaşıllıq sahələrində törədildikdə, hər bir ağacın və ya kolların məhv edilməsinə, habelə qanunsuz kəsilməsinə (götürülməsinə) görə:

fiziki şəxslər 2500 manat miqdarında, vəzifəli şəxslər 6000 manat miqdarında, hüquqi şəxslər 40000 manat miqdarında cərimə edilir.

–su obyektlərinin və su təsərrüfatı obyektlərinin (su anbarları da daxil olmaqla) mühafizə zolağında yerləşən yaşıllıq sahələrində törədildikdə, hər bir ağacın və ya kolların məhv edilməsinə, habelə qanunsuz kəsilməsinə (götürülməsinə) görə:

fiziki şəxslər 3000 manat miqdarında, vəzifəli şəxslər 7000 manat miqdarında, hüquqi şəxslər 45000 manat miqdarında cərimə edilir.

Ağac və ya kolların zədələnməsinə görə inzibati məsuliyyət:

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 253.4-cü maddəsinə əsasən meşə fonduna daxil olmayan ağac və ya kolların zədələnməsinə görə:

fiziki şəxslər 100 manat miqdarında, vəzifəli şəxslər 200 manat miqdarında, hüquqi şəxslər 1000 miqdarında cərimə edilir.

İXM-nin 253.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xəta:

-şəhərlərdə və digər yaşayış məntəqələrində yerləşən yaşıllıq sahələrində tikinti və abadlaşdırma işləri aparılarkən törədildikdə, hər bir ağacın və ya kolların zədələnməsinə görə:

fiziki şəxslər 200 manat miqdarında, vəzifəli şəxslər 400 manat miqdarında, hüquqi şəxslər 2000 manat miqdarında cərimə edilir.

-magistral avtomobil yollarının və dəmir yolunun mühafizə zolaqlarında yerləşən yaşıllıq sahələrində törədildikdə, hər bir ağacın və ya kolların zədələnməsinə görə:

fiziki şəxslər 300 manat miqdarında, vəzifəli şəxslər 600 manat miqdarında, hüquqi şəxslər 3000 manat miqdarında cərimə edilir.

-su obyektlərinin və su təsərrüfatı obyektlərinin (su anbarları da daxil olmaqla) mühafizə zolağında yerləşən yaşıllıq sahələrində törədildikdə, hər bir ağacın və ya kolların zədələnməsinə görə:

fiziki şəxslər 500 manat miqdarında, vəzifəli şəxslər 1000 manat miqdarında, hüquqi şəxslər 5000 manat miqdarında cərimə edilir.

-Ağaclar, kollar və digər yaşıllıqlar odla və ya digər yüksək təhlükə mənbələri ilə ehtiyatsız davranma nəticəsində məhv olduqda və ya zədələndikdə:

fiziki şəxslər 1000 manatdan 1200 manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər 2000 2500 manatadək məbləğdə cərimə edilir.

Qeyd olunan maddələri İXM-nin həmin maddələrində göstərilən əməllər Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələrinə əsasən cinayət məsuliyyətinə səbəb olmadıqda tətbiq edilir.

Yuxarıda nəzərdə tutulan inzibati cərimələr kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı üçün istifadə edilən bitkilərdən ibarət yaşıllıqlara (əkinlərə), habelə xüsusi mülkiyyətdə olan həyətyanı və bağ sahələrindəki ağac kəsməyə, kolların və ya digər yaşıllıqların zədələnməsinə, məhv edilməsinə şamil edilmir.