Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi Avropa Qida Standartları Agentliyi (EFSA) nümunəsi əsasında yaradılarkən, bir çox vətəndaş kimi məndə də qida təhlükəsizliyi sahəsində ciddi dəyişikliklərin olacağına böyük ümidlər yaranmışdı. Qurumun yaradıldığı vaxt hamıya deyildi ki, artıq Avropadakı kimi işləyəcək, keyfiyyətsiz, saxta və təhlükəli qidaların qarşısı alınacaq. İnsanlarda gözlənti vardı ki, nəhayət, bazarda satılan broylerlərdən tutmuş süd məhsullarına qədər hər şey düzələcək, süfrəmizə yalnız sağlam və keyfiyyətli qida gələcək.

Amma illər keçdi, vəziyyət gözlənildiyi kimi dəyişmədi. Hələ də marketlərdə və bazarlarda keyfiyyətsiz məhsullara rast gəlinir. “Mərcan Broyler”, “Siyəzən Broyler”, “Şəfa Broyler” kimi markaların məhsulları dadına və qoxusuna görə çoxlarının narazılığına səbəb olur. Mətbuatda bəzi qəndlərin təhlükəli ağardıcı boyalarla hazırlandığı, süd məhsullarında normadan artıq qatqılar tapıldığı barədə xəbərlər çıxır. Amma istehsal dayandırılmır, məhsullar yenə də bazara çıxır. Bu halda istehlakçının təbii sualı yaranır: Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi nə iş görür?

Avropada analoji qurumlar hansı məhsulda pozuntu aşkarlanıbsa, bunu açıq şəkildə ictimaiyyətlə bölüşür. İstehlakçı da bilirmiş ki, hansı markadan uzaq durmalıdır. Bizdə isə əksinə, “minlərlə yoxlama, yüzlərlə cərimə” kimi ümumi rəqəmlər açıqlanır, amma konkret olaraq hansı şirkət və ya hansı məhsul təhlükəlidir — demək olar ki, açıqlanmır. Elə bil, istehlakçı üçün ən vacib olan məsələ arxa plana atılır.

Üstəlik, çoxlarının iddiasına görə, kiçik dükanlara və istehsalçılara sərt yanaşılır, böyük fabriklərə və tanınmış markalara isə yumşaq münasibət göstərilir. Bu isə təbii olaraq “kiminsə arxasında dayaq var” söz-söhbətlərini artırır.

Nəticə etibarilə insanlar düşünür ki, qurum yaradılarkən verilən vədlər yerinə yetirilməyib. Keyfiyyətsiz broylerlər, qatqılı və təhlükəli qidalar hələ də süfrəmizə gəlməkdə davam edir. İstehlakçı isə aldığı məhsulun doğrudan da sağlam olub-olmadığına əmin ola bilmir.

Bir müddət öncə telekanallardan birində portağallara boyaq maddəsi qatılması ilə bağlı sujet yayımlandı. Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi isə açıqlamasında bildirdi ki, bu məsələni həmin sujetdən öyrəniblər və araşdırma aparılır. Hətta vətəndaşlara müraciət edərək belə halları agentliyə bildirmələrini xahiş etdilər. Bu isə yeni bir sualı gündəmə gətirdi: əgər hər şeyi vətəndaş deməlidirsə, onda agentlik hara baxır?

---

İstəsəniz mən bu yazını xəbər janrına da uyğunlaşdırıb qısaldım və ya analitik məqalə üslubunda saxlayım. İstəyirsiniz daha çox jurnalistik tənqid üslubunda olsun, yoxsa rəsmi xəbər məqaləsi kimi təqdim edim?