Son günlərdə “PashaPay” MMC-yə (m10) Mərkəzi Bank tərəfindən icrası məcburi göstəriş verilməsi xəbəri geniş müzakirələrə səbəb olub. Məlumata görə, bu qərar fərdi məlumatların işlənilməsi və mühafizəsi ilə bağlı tələblərin pozulması səbəbindən qəbul edilib. Lakin m10 istifadəçilərinin qarşılaşdığı problemlər bununla bitmir.

Vətəndaşlar haqsızlığa məruz qalır?

Bakunews.az-a müraciət edən vətəndaşların bildirdiyinə görə, m10 onların hesablarındakı vəsaitlərin çıxarılmasına qanunsuz qadağalar qoyur. Xüsusilə, gəlir mənbəyi şəffaf olan şəxslərin də pullarının dondurulduğu iddia edilir.

Məsələn, fərdi təsərrüfatla məşğul olan bir vətəndaş öz şəxsi ərazisində balıq saxlayıb yetişdirdiyini və satışdan əldə etdiyi gəlirin m10 hesabına yığıldığını bildirir. O, gəlir mənbəyini tam şəffaf şəkildə izah etməsinə baxmayaraq, vəsaitini çıxara bilmir.

Daha da düşündürücü olan məsələ budur ki, vətəndaş problemini həll etmək üçün m10-un rəsmi ofisinə yaxınlaşmaq istədikdə, ona bu şirkətin fiziki ofisinin olmadığı bildirilib. Şirkət yalnız qaynar xətt vasitəsilə xidmət göstərdiyini qeyd edir.

Bu nə qədər qanunidir?

Azərbaycanda “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Qanun və "Ödəniş xidmətləri və ödəniş sistemləri haqqında" Qanun ödəniş xidmətləri göstərən qurumlara müəyyən öhdəliklər qoyur. Xüsusilə, vətəndaşların vəsaitlərinə qanunsuz məhdudiyyətlərin qoyulması və müvafiq qaydada izahat verilmədən vəsaitin geri qaytarılmaması qanun pozuntusu sayıla bilər.

Bundan əlavə, istifadəçilər üçün əlçatan xidmət mərkəzlərinin mövcud olması və şəffaf müştəri dəstəyi göstərilməsi də tənzimlənməlidir. Əgər bir vətəndaşın hesabı bloklanıbsa və o, bunun səbəbini öyrənmək üçün rəsmi müraciət edə bilmirsə, bu, istehlakçı hüquqlarının kobud pozulması deməkdir.

Dövlət qurumları nə etməlidir?

Bu cür halların qarşısını almaq üçün:
✅ Mərkəzi Bank və digər tənzimləyici qurumlar vətəndaşların hüquqlarının qorunmasına nəzarət etməlidir.
✅ Elektron pul xidməti göstərən qurumların şəffaf fəaliyyəti təmin olunmalı, müştərilərlə birbaşa əlaqə imkanları yaradılmalıdır.
✅ Vəsaitlərin bloklanmasına dair konkret qaydalar müəyyən edilməli və bu hallarla bağlı vətəndaşlara vaxtında rəsmi açıqlamalar təqdim olunmalıdır.

Bu məqamlar göstərir ki, m10-un fəaliyyəti ilə bağlı ciddi suallar yaranır və bu problemlərin həlli üçün müvafiq qurumlar addım atmalıdır. Vətəndaşların haqqı olan vəsaitlərə maneəsiz çıxışının təmin edilməsi hüquqi və iqtisadi ədalət prinsipinin vacib tərkib hissəsidir.